Dziś, w piątek 25 września 2026 roku, Kraków zaprasza do laboratoriów, pracowni, muzeów i centrów nauki na jubileuszową, 20. Małopolską Noc Naukowców. W programie są eksperymenty, roboty, astronomia, warsztaty dla dzieci, pokazy lotnicze i wydarzenia łączące naukę ze sztuką. Udział jest bezpłatny, ale na część atrakcji trzeba wcześniej zarezerwować miejsce.

Co warto wiedzieć przed wyjściem?

Małopolska Noc Naukowców odbywa się w wielu miejscach jednocześnie. Nie ma jednej godziny rozpoczęcia dla całego Krakowa: niektóre zajęcia ruszają po południu, a inne trwają do późnego wieczora. W tym roku hasło wydarzenia brzmi „From Wow! to Why?” — od zachwytu nad doświadczeniem do pytania, dlaczego działa. Koordynatorem edycji 2026 jest po raz pierwszy Małopolskie Centrum Nauki Cogiteon.

Najważniejsza zasada przy planowaniu wieczoru jest prosta: bezpłatny udział nie zawsze oznacza wejście bez zapisu. Organizatorzy poszczególnych atrakcji ustalają własne limity i sposoby rezerwacji. Przed wyjazdem sprawdź wybrany punkt programu oraz potwierdzenie zgłoszenia, jeśli było wymagane.

Miejsce	Godziny i adres	Co wyróżnia program
Małopolskie Centrum Nauki Cogiteon	Atrakcje od godz. 17:00; ul. Stefana Steca 1	Laboratoria, wystawa, wydarzenia dla dzieci, pokazy i koncert.
Wydział Mechaniczny Politechniki Krakowskiej	18:00–22:00; al. Jana Pawła II 37	Około 30 atrakcji, w tym roboty, druk 3D, pojazdy studentów i symulator tramwaju.
Ogród Doświadczeń im. Stanisława Lema	18:00–22:00; al. Pokoju 68	Kino sferyczne oraz warsztaty o nawigacji, dźwięku i minerałach.
Muzeum Lotnictwa Polskiego	Pierwsze zajęcia o 17:00; al. Jana Pawła II 39	Warsztaty o celownikach lotniczych i wykład o autopilocie; obowiązują zapisy.

Cogiteon: od eksperymentu do widowiska

Cogiteon będzie jednym z głównych punktów dzisiejszego programu. Od godz. 17:00 zaplanowano warsztaty w laboratoriach i pracowniach, a także tury nocnego zwiedzania wystawy stałej „Człowiek i jego marzenia”. Rodziny z młodszymi dziećmi mogą sprawdzić zajęcia „Śladami leśnych mieszkańców” — ich pierwsza tura zaczyna się już o 14:00. O 17:00 ruszą również panele poświęcone kobietom w nauce.

O godz. 19:00 rozpocznie się gala inaugurująca 20. edycję wydarzenia. Później w programie są m.in. pokaz edukacyjny „From WOW! to WHY? – Odkrywamy tajemnice światła”, multimedialne widowisko „Perfecta Imperfectio – Doskonała Niedoskonałość” oraz immersyjny pokaz „Niemożliwe Planety”. O godz. 21:00 na scenie plenerowej mają zabrzmieć „Kołysanki Kopernika”.

Część tych wydarzeń nakłada się czasowo, więc lepiej wybrać jeden główny punkt wieczoru niż próbować zobaczyć wszystko.

Na osobną uwagę zasługuje „Perfecta Imperfectio”. To widowisko Dobiesława Gały i Mirosława Muzykanta, w którym obraz i muzyka pokazują, jak z detali, rytmu i zmian powstaje większa struktura. Początek zaplanowano na 20:30 w sali Cogito; organizator wskazuje wejście przez parking na poziomie –1. Na wydarzenie uruchomiono zapisy, dlatego przed przyjazdem trzeba sprawdzić dostępność miejsc.

Roboty, kosmos i lotnictwo w Małopolskiej Nocy Naukowców

Jeśli najbardziej interesuje Cię technologia, wybierz kampus Wydziału Mechanicznego Politechniki Krakowskiej na Czyżynach. W godz. 18:00–22:00 będzie można zobaczyć m.in. robota humanoidalnego i roboty podwodne, przemysłową tomografię komputerową, skanowanie 3D, kamerę termowizyjną oraz projekty pojazdów zbudowanych przez studentów. W programie znalazły się też elektryczne bolidy, hybrydowy bolid wodorowo-elektryczny i Lizard — lekki pojazd zaprojektowany z myślą o osobach poruszających się na wózkach.

Większość atrakcji na Wydziale Mechanicznym ma charakter otwarty. Wyjątki są istotne: symulator tramwaju NGT6, warsztaty projektowania przyszłości i pokazy szycia chirurgicznego wymagają wcześniejszej rejestracji. Na samodzielną jazdę symulatorem przewidziano łącznie 16 miejsc, choć pozostali goście mogą obserwować pokaz. Uczelnia zapowiada również obserwacje Księżyca i Saturna przez teleskop, ale uzależnia je od pogody.

AGH proponuje inny przekrój nauki: pokazy wyładowań elektrycznych w Laboratorium Wysokich Napięć, doświadczenia chemiczne, izolowanie DNA, spotkania z robotami przemysłowymi, eksperymenty ze światem nano i mikro oraz atrakcje związane z kosmosem. Także tutaj na część wydarzeń obowiązują zapisy. Warto wybrać konkretny pokaz z programu AGH, zamiast jechać na uczelnię bez ustalonego celu.

Miłośnicy lotnictwa mogą skierować się do Muzeum Lotnictwa Polskiego. O godz. 17:00 i 19:20 zaplanowano warsztaty o przeziernych celownikach lotniczych, a o 18:00 wykład „Autopilot – co to jest i jak działa?”. Zajęcia poprowadzi inż. Karol Zawisza. Na każdą turę warsztatów przewidziano 30 miejsc, na wykład — 150. Muzeum przyjmuje zgłoszenia przez formularze i potwierdza udział e-mailem osobom, które zmieszczą się w limitach.

Program dla rodzin i ciekawych świata

Ogród Doświadczeń im. Stanisława Lema przy al. Pokoju 68 będzie otwarty w ramach Małopolskiej Nocy Naukowców od 18:00 do 22:00. Wstęp do ogrodu jest bezpłatny. Zaplanowano cztery seanse kina sferycznego: o 18:15 „Zaczarowany Globus”, o 19:15 „Na skrzydłach marzeń”, o 20:15 „Halo Ziemia” i o 21:15 „Explore”. Na każdy seans trzeba zarezerwować miejsce. O 18:30 rozpoczną się również rodzinne warsztaty „Analogowy GPS”, także wymagające wcześniejszej rezerwacji. W programie są ponadto zajęcia o dźwięku i minerałach.

Nie każda atrakcja wymaga jednak patrzenia w ekran lub na scenę. Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN zaprasza do poznawania mikroorganizmów, tajemnic epoki lodowcowej, pracy laboratorium molekularnego i naukowych zbiorów. To propozycja dla osób, które wolą rozmowę z badaczami i przyrodę oglądaną z bliska. Szczegóły poszczególnych zajęć instytut odsyła do programu wydarzenia.

Na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie nauka wyjdzie poza typowe skojarzenia z ekonomią. Przy ul. Sienkiewicza 4 i 5 oraz Rakowickiej 27 uczelnia zapowiada m.in. grę „CSI: Kryminalne zagadki UEK-u”, warsztaty o ocenie jakości produktów, kosmetykach i czekoladzie, zajęcia łączące VR z drukiem 3D oraz spotkanie o zadłużeniu prywatnym i publicznym. UEK zachęca do zapisów na przygotowane warsztaty.

Jeśli szukasz zajęć na styku nauki i twórczości, Krakowskie Szkoły Artystyczne przygotowały warsztaty dotyczące fotografii otworkowej, wykorzystania roślinnych wzorów na koszulkach z odzysku oraz pracy ze światłem w fotografii. Miejsca są ograniczone, a organizator przyjmuje zgłoszenia na wybrane warsztaty e-mailem.

Małopolska Noc Naukowców – Jak ułożyć plan na dziś?

Najlepiej potraktować Małopolską Noc Naukowców jak wybór ścieżki, a nie wyścig po wszystkich lokalizacjach. Rodzina z dziećmi może zacząć od wcześniejszych zajęć w Cogiteonie, a wieczorem wybrać jeden pokaz. Osoba zainteresowana inżynierią może spędzić całe cztery godziny na Wydziale Mechanicznym PK. Z kolei połączenie Ogrodu Doświadczeń z krótką wizytą w pobliskiej części Czyżyn będzie rozsądniejsze niż plan obejmujący kilka odległych uczelni. Godziny atrakcji i ich lokalizacje warto zestawić przed wyjściem, bo wiele pokazów trwa równolegle.

Przed wyjazdem sprawdź trzy rzeczy: dokładny adres wybranych zajęć, wymóg rezerwacji oraz aktualny komunikat organizatora. Zacznij od programu Małopolskiej Nocy Naukowców, a przy wydarzeniach z limitem miejsc zajrzyj także na stronę danej instytucji. Oficjalny serwis wydarzenia potrafił wyświetlać informacje z poprzedniej edycji, więc nie opieraj dzisiejszego planu wyłącznie na jego stronie głównej.

Tegoroczna edycja daje rzadką okazję, by jednego dnia zobaczyć naukę nie jako gotową odpowiedź z podręcznika, lecz jako pracę ludzi, narzędzi i pomysłów. Niezależnie od tego, czy wybierzesz robota, teleskop, laboratorium czy warsztat dla dziecka, najwięcej zyskasz wtedy, gdy zatrzymasz się przy pokazie i zapytasz prowadzących: „Dlaczego to działa?”.